Aan de slag! – Creatief met afval

p.09_Aan de slag_HJK november 2017_BakjeOveral ter wereld worden kunstwerken gemaakt van afvalmateriaal. Zoals ‘De wereld van zwerfvuil’ in Amsterdam van Peter Smith of twee grote vissen gemaakt van plastic flessen op het strand van Rio de Janeiro. Deze werken willen laten zien hoeveel afval er is op aarde. Voor kunstenaars en jonge kinderen levert het ook materiaal op om mee te werken.

Het overtollige afval op aarde is een actueel onderwerp en biedt veel inspiratie voor kunstenaars. Het werken met afval zet je creatief denken aan. In plaats van maken wat je bedacht hebt, vraagt afval om te kijken naar wat er is en wat je met dat materiaal kunt maken. Kortom: jezelf uitdagen om met weinig iets groots te maken. Dit proces is uitermate geschikt voor kinderen. Kinderen denken vrij en zien in alles wel een mogelijkheid. Laat kinderen werken met afvalmateriaal dat ingezet kan worden als een opdracht bij een thema. De kinderen krijgen een eigen bakje met enkele materialen en een thema, en gaan aan de slag.

Afval verzamelen
Deze manier van werken kun je bij ieder thema toepassen. Bijvoorbeeld bij thema’s als ‘Herfst’, ‘Vakantieherinneringen’ of ‘Wie ben ik?’ Wat je nodig hebt, is voor ieder kind een bakje met een aantal materialen. Het mooie is om de materialen met de kinderen te verzamelen en daarbij ook het bewustzijn te creëren van hoeveel materiaal we weggooien. Vaak gaan kinderen daardoor anders kijken naar de dopjes op hun fles of de netjes om de sinaasappelen. Naast het recyclemateriaal leg je materiaal klaar om mee aan de slag te kunnen, zoals (permanente) stiften, papier, scharen, lijm en verf. (Willen de kinderen hun hele kunstwerk schilderen, dan kun je deze eerst van een laag gesso voorzien, waarna je er met plakkaatverf overheen kunt schilderen.) Ook kun je extra bouwmateriaal neerleggen, zoals kurken of ijslollystokjes, om het werk uit te breiden.

Eigen bakje
Start de opdracht met de inleiding van het thema waarmee de kinderen gaan werken. Ze krijgen daarna ieder een eigen bakje. Zorg dat de bakjes verschillend zijn, zodat ieder kind echt zelf moet gaan nadenken. Dan mogen de kinderen gaan kijken in hun bakje en kijken wat ze met de materialen gaan maken. Dit kan voor sommige kinderen lastig zijn. Geef kinderen de tijd, geef niet te snel ideeën, maar laat een kind even graven in zijn verbeelding. Sta het ruilen van materiaal dan ook niet (of niet te snel) toe. Als de kinderen weten wat ze willen gaan maken, kunnen ze starten. Hierbij mogen ze het basismateriaal gebruiken en ook extra materiaal toevoegen om hun werk te ondersteunen.

Elkaar inspireren
Als iedereen zijn werk heeft afgerond, kijk je samen naar wat er gemaakt is. Kinderen kunnen elkaar inspireren en ideeën geven. Bespreek hoe het was om te starten en zelf iets te moeten bedenken. Eindig met tops, zodat ieder kind met een goed gevoel de activiteit kan afsluiten. Inspireer de kinderen middels deze video over kunstwerken van lege flessen: https://youtu.be/ZX7PnZSd8qs.

Klik hier voor de pdf-versie van deze Aan de slag! zoals gepubliceerd in HJK november 2017.