Aan de slag! – Aan de slag met kleur!

p.09_Aan de slag_HJK maart 2018_Encyclopedia of rainbowsWe gaan aan de slag met kosteloos materiaal en de kleurenleer. Dit keer aan de hand van het boek Encyclopedia of Rainbows van Ream (2017). Het is een mooie inspiratiebron voor het werken met kleuren.

Kleuren zijn er altijd en overal. Je ziet de kleuren in de omgeving pas als deze opvallen, zoals in een regenboog of een rode paddenstoel in een groen bos. Vaak ben je je niet bewust van hoeveel kleur er om je heen is. En dat terwijl kleuren een mooie ingang kunnen zijn voor veel thema’s, zoals de seizoenen, maar ook bijvoorbeeld emoties (‘Wat doet rood of blauw met jou?’) of associëren (‘Waar denk jij aan bij groen?’).

Kijken naar kleuren
In deze opdracht maken je leerlingen een kleurenwiel van gevonden en/of gerecycled materiaal. Hierdoor maak je kinderen meer bewust van de kleuren én ‘afvalmateriaal’ om hen heen. Ze zoeken kleuren in kosteloze materialen, waardoor ze hun blik naar buiten richten en de kleuren om hen heen meer zullen opvallen.

Rood + blauw = ?
De activiteit start met een voorafgaande les over de verschillende kleuren. Voor de inleiding kan het boek gebruikt worden om samen met de kinderen te kijken welke kleuren er allemaal zijn: ‘Kunnen we dezelfde kleuren vinden in de ruimte om ons heen?’ Vervolgens maak je de stap naar het kleurenwiel. Het kleurenwiel is een cirkel waarin alle kleuren terugkomen (met uitzondering van bruin, zwart, grijs en wit). De basis zijn de drie primaire kleuren: rood, geel en blauw, en tussen deze drie kleuren ontstaan alle andere kleuren die wij kennen doordat deze kleuren mengen. Je werkt met de kleuren rood, geel en blauw, die vervolgens de secundaire kleuren oranje, groen en paars maken en de eventuele tertiaire kleuren daartussen. Het kleurenwiel kan ook als opstap gebruikt worden voor het leren mengen van kleuren.

p.09_Aan de slag_HJK maart 2018_KleurencirkelMaterialen zoeken
De kinderen gaan eerst zelf op zoek naar materiaal. Dit kan op school, thuis en/of buiten. Een geel netje van de citroenen, een rood dopje van een pak sap of een groen blad of theezakje. Alles wordt verzameld. Geef de kinderen hier ruim de tijd voor, want het proces om daadwerkelijk om zich heen te kijken, heeft even tijd nodig. Verzamel zelf ook mee. Je kunt verschillende gekleurde dozen klaarzetten waarin de kinderen hun spullen kunnen verzamelen. Zo ontstaan er in ieder geval zes bakken met blauwe, gele, rode, groene, oranje en paarse spullen. Je kunt met de hele klas verzamelen, maar ook per kind of de kinderen in groepjes verdelen. Naast de materialen van de kinderen, zijn er materialen nodig om het kleurenwiel te maken. Dit kan gemaakt worden op stevig papier, maar de voorkeur heeft een (rond geknipt) stuk karton. Verder is er verf nodig in de bovenstaande genoemde kleuren om de cirkel van de kleuren te voorzien, lijm en eventueel een schaar.

Terugkijken naar kleurenwiel
Start de opdracht met terugkijken naar het kleurenwiel en laat dit tijdens het werken in de klas hangen. De kleuters gaan vervolgens aan de slag met het gevonden materiaal. Ze kunnen de kartonnen cirkel eerst beschilderen in de zes kleuren, zodat er een duidelijk overzicht van de kleurvlakken ontstaat. Hier kunnen ze per kleur het materiaal met lijm op het bijbehorende vlak plakken. Het vraagt van kinderen om te kijken hoe de kleurenvlakken zijn ingedeeld en de gevonden spullen binnen een vak passen. Laat de kinderen dit zoveel mogelijk zelf uitzoeken. Kinderen komen soms met zeer creatieve oplossingen, zoals een te groot object dat wel past als het op zijn kant wordt vastgemaakt of in kleine stukjes wordt geknipt. Hoe meer oplossingen de kinderen zelf bedenken, hoe meer betrokken ze blijven bij hun project.

Eventuele vervolgopdracht
Als alle kleurenwielen klaar zijn, is het goed om samen te kijken naar wat er gemaakt is. De kinderen kunnen vertellen over hoe ze aan hun materiaal zijn gekomen en wat ze daarvoor gedaan hebben. Kinderen kunnen elkaar ook weer ideeën geven voor een volgende verzameltocht. Laat kinderen als eventuele vervolgopdracht ook eens een kleurenwiel maken van Lego of speelgoed. Of in plaats van het sorteren van kleuren in cirkels, kunnen kinderen ook werken in vormen van bijvoorbeeld dieren.

Literatuur
• Ream, J. (2017). Encyclopedia of Rainbows. San Francisco, CA: Chronicle Books.